Waarom jamu een goede koffievervanger is | Cafeïnevrij

Is jamu een goede koffievervanger?

Jamu is cafeïnevrij en past in hetzelfde moment van de dag als koffie: iets wat je maakt, iets wat je elke dag op hetzelfde tijdstip drinkt. Het is een kruidenaftreksel van kurkuma, gember, tamarinde en citroengras, geen oppepper.

In onze dagelijkse routines is koffie de standaard geworden. Toch zijn er genoeg mensen die naar iets anders zoeken, of dat nu 's ochtends vroeg is of om vier uur 's middags, wanneer nog een kop niet meer lekker valt. Jamu is zo'n alternatief: de Indonesische kruidendrank die sinds de achtste eeuw bij het dagelijks leven in de archipel hoort, en die nu een nieuw publiek vindt onder mensen die minderen met cafeïne.

Wat is jamu? Een Indonesische traditie sinds de achtste eeuw

Jamu is een Indonesische kruidenbereiding met ingrediënten als gember, kurkuma, tamarinde en citroengras: dezelfde aroma's die door de hele Indonesische keuken lopen.

Recepten worden thuis doorgegeven en vers gemengd. De jamu gendong, de vrouwen die de flessen in een mand op hun rug dragen, zijn nog altijd een vertrouwd beeld op Java. Op 6 december 2023 plaatste UNESCO de Indonesische jamu-cultuur op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Vandaag vindt jamu een nieuw publiek als moderne drank met een heel oud verhaal.

Waarom jamu cafeïnevrij is

Jamu bevat geen cafeïne omdat het een aftreksel is van wortels en aromaten, geen stimulerende drank. Koffie is gebouwd op cafeïne, jamu op smaak. Het karakter komt van ingrediënten als:

• Kurkuma, de wortelstok die jamu zijn diepe goudkleur geeft en een aardse, licht bittere toon.

• Gember, scherp en verwarmend, en een van de meest onderzochte keukenspecerijen. Onderzoekers kijken vooral naar een stof die gingerol heet.

Er gaat geen cafeïne in, dus er is ook niets om van af te komen.

Wat zit er in jamu?

De klassieke basis bestaat uit vier ingrediënten:

• Kurkuma: de wortelstok die alles goudgeel kleurt. Aards, warm, een beetje bitter.
• Gember: scherp en verwarmend, de ruggengraat van de smaak.
• Tamarinde: zuur en fruitig, het ingrediënt dat de melange licht houdt.
• Citroengras: fris en citrusachtig, zonder de zuurheid van citroen.

Kan jamu mijn ochtendkoffie vervangen?

Genoeg mensen gebruiken het zo. Jamu past in een ochtendritueel zoals koffie dat doet. Wat het niet meebrengt is cafeïne, dus het voelt als een andere ervaring dan een een-op-een-vervanging.

Warm of koud, direct bij het opstaan of halverwege de dag: het is een kwestie van smaak en gewoonte.

Andere cafeïnevrije koffievervangers

Wil je meer opties vergelijken, dan zijn dit de bekendste:

• Groene thee: bevat nog steeds cafeïne, maar merkbaar minder dan koffie.
• Matcha: gemalen groene thee, grassig en vol, ook met cafeïne.
• Golden milk: kurkuma door warme melk, een klassieker om bij weg te zakken.
• Paddenstoelenkoffie: gemalen paddenstoelen, gemengd met of in plaats van koffie. Een smaak om aan te wennen.

Wie drinkt jamu?

Jamu is gemaakt van dingen die je in een keuken vindt: wortels, specerijen, fruit en water. In Indonesië is het een alledaagse drank, thuis gemaakt en op straat verkocht. Zoals bij elk nieuw eten of drinken in je routine geldt: heb je vragen over wat bij jou past, dan is je huisarts of apotheker de juiste persoon om het aan te vragen.

Kies jamu van makers die open zijn over wat er in de fles zit.

Veelgestelde vragen

Kan jamu koffie vervangen?
Jamu is cafeïnevrij, dus het is een andere drank dan koffie. Veel mensen zetten het op hetzelfde moment van de dag in, 's ochtends of halverwege de middag, omdat het ritueel hetzelfde blijft: iets warms maken en er even voor gaan zitten.

Waar is jamu van gemaakt?
Meestal van kurkuma, gember, tamarinde en citroengras, soms met palmsuiker of honing. Recepten verschillen per familie en per streek. In Indonesië wordt jamu sinds de achtste eeuw thuis gemengd en op straat verkocht.

Bevat jamu cafeïne?
Nee. Jamu is een kruidenaftreksel van wortels en aromaten en bevat geen cafeïne. Ook onze soda's en concentraten zijn cafeïnevrij.

Hoe smaakt jamu?
Warm, kruidig en fris tegelijk. De kurkuma is aards en licht bitter, de gember scherp, de tamarinde zuur en het citroengras fris. Wie het voor het eerst drinkt, noemt het vaak verrassend pittig.

Tot slot: een ander soort ochtendritueel

Jamu is een ritueel met eeuwen achter zich. Ben je het ritme van koffie zat, dan is jamu iets anders om in de kop te doen, met een goed verhaal erbij.

Lees ook: je derde plek vinden, wellnessrituelen wereldwijd en alles over jamu.

Klaar om te wisselen? Ontdek onze jamu.