Wellnessrituelen van over de hele wereld die de tijd doorstaan

Welke wellnessrituelen doorstaan de tijd?

Vier rituelen worden al eeuwen onafgebroken beoefend: bosbaden in Japan, koud water in Scandinavië, gua sha in China en jamu in Indonesië. Wat ze delen is niet een techniek, het is de bewuste pauze die ze afdwingen.

Welzijn is geen eenheidsworst, en dat maakt het interessant. Overal ter wereld hebben mensen rituelen gebouwd die geworteld zijn in de natuur, in traditie en in aandacht. Waar technische trends komen en gaan, zijn de oude gewoontes er nog steeds. Soms komen ze zelfs terug, zoals koud water een nieuwe generatie bereikte via de virale challenges van de afgelopen jaren.

Scandinavische koudetherapie: ijzige duiken, warme ontvangst

In de Noordse landen is koud water een cultureel gegeven. IJsbaden, koude duiken en de wisseling tussen sauna en kou horen er al eeuwen bij, thuis en in gezelschap. Wat mensen erover vertellen:

• Een klap van alertheid die je onmogelijk kunt negeren
• De bijzondere gloed van daarna weer warm worden
• Een kick waar de meeste mensen aan verslingerd raken
• Het gevoel dat je voor het ontbijt al iets moeilijks hebt gedaan

De westerse wellnesswereld ontdekte de koude duik pas net. Scandinavië doet het al generaties lang, en dan samen, wat precies het stuk is dat in de trendversie meestal wegvalt.

Bosbaden en matcha: de aandachtige rituelen van Japan

Shinrin-yoku, oftewel bosbaden, is een wandeling waarbij je je onderdompelt in de stilte van het bos. Je loopt, luistert, ademt en bent er gewoon. De Japanse bosdienst bedacht de term in 1982, en Japanse onderzoekers bestuderen de praktijk sindsdien.

Wat mensen erin aantrekt:

• Het is ongestructureerd, er valt niets te presteren en geen afstand af te leggen
• Het is een van de weinige bezigheden zonder scherm
• Het werkt bij elk weer, en eigenlijk beter bij slecht weer

Blijf je liever binnen, dan biedt het ritueel van matcha maken, zeven, kloppen, drinken, ook een moment van aandacht. Doordrenkt van traditie, en boeiend om met je handen te doen.

Gua sha: schoonheid en ritueel in de Chinese traditie

Gua sha is een eeuwenoude praktijk uit de traditionele Chinese geneeskunde. Met gladde stenen als jade of rozenkwarts maak je zachte streken over de huid. Waarom mensen ermee doorgaan:

• Het voelt goed, op de eenvoudige manier waarop een massage goed voelt
• Het vertraagt je huidroutine tot iets bewusts
• De steen blijft koel aanvoelen op de huid
• Het kost vijf minuten en vraagt je volle aandacht

Gua sha ging viraal om een begrijpelijke reden: het maakt van een routine een pauze.

Jamu: het gouden elixer van Indonesië

Jamu is een Indonesische traditie sinds de achtste eeuw, gemaakt van kruiden en specerijen als kurkuma, gember, tamarinde en citroengras. Op 6 december 2023 plaatste UNESCO de Indonesische jamu-cultuur op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid.

Jamu is een ritueel van veerkracht, schoonheid en balans, meestal bereid door vrouwen en doorgegeven van generatie op generatie. De jamu gendong, de vrouwen die het van deur tot deur verkopen uit een mand op hun rug, zijn nog altijd een vertrouwd beeld op Java.

Bij Good Jamu zetten we deze traditie voort, met melanges die passen bij hoe mensen nu leven.

Veelgestelde vragen

Wat is het oudste wellnessritueel ter wereld?
Daar is geen sluitend antwoord op, omdat rituelen zelden een startdatum hebben. Jamu wordt in Indonesië sinds de achtste eeuw gedronken en is daarmee een van de oudste die onafgebroken in gebruik bleef. UNESCO plaatste de jamu-cultuur op 6 december 2023 op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid.

Wat is shinrin-yoku?
Shinrin-yoku betekent bosbaden. Je wandelt langzaam door een bos en richt je aandacht op wat je hoort, ruikt en ziet. De Japanse bosdienst bedacht de term in 1982 als naam voor iets wat mensen daar al veel langer deden.

Waarom drinken mensen jamu?
In Indonesië hoort jamu bij de dag zoals koffie hier bij de ochtend hoort. Het wordt thuis gemengd, op straat verkocht en van generatie op generatie doorgegeven. De smaak is warm, kruidig en fris tegelijk.

Hoe begin ik met een eigen ritueel?
Kies iets kleins dat je elke dag op hetzelfde moment kunt herhalen, bijvoorbeeld vijf minuten met een warme drank voordat de dag begint. Herhaling maakt het ritueel, niet de omvang ervan.

In het kort

Wat al deze rituelen verbindt is niet alleen hun lange geschiedenis, het is hun bedoeling. Een boswandeling, een kop kruidenthee, een gezichtsmassage of een ijskoude duik vragen allemaal hetzelfde: vertraag, en wees even bij jezelf. Die pauze is het punt, en het is het deel dat in elk van deze culturen overeind blijft. Misschien gaat welzijn niet over het volgende nieuwe ding, maar over onthouden wat we al hebben.

Lees ook: jamu als koffievervanger, je derde plek vinden en alles over jamu.

Begin je eigen ritueel met Good Jamu, geworteld in traditie en gemaakt voor je dagelijkse ritme.

Geschreven door Devika Gupta